cafe-restaurant-hammingh-garnwerd1Het dorp Garnwerd ligt in het noorden van de provincie Groningen, zo’n tien kilometer boven Groningen-Stad, of zoals Groningers het noemen, ‘Stad’. De locatie van Garnwerd heeft van oudsher een grote invloed gehad op het dorpsleven. Garnwerd ligt namelijk aan het Reitdiep, een deels gegraven en deels natuurlijke watergang die tot de aanleg van het Eemskanaal in 1876 de enige verbinding was van ‘Stad’ met de zee. Het Reitdiep mondt uit in de Lauwerszee en is de belangrijkste afwatering van het noorden en westen van Groningen. Het gemaal De Waterwolf, enige kilometers stroomafwaarts in het dorpje Electra, pompt sinds 1920 het altijd opkomende grondwater het Reitdiep in, en voorkomt hiermee dat 100.000 hectare, waaronder Garnwerd, onder water verdwijnt.

Garnwerd ligt op de grens tussen het Westerkwartier en Hunsingo. Dit gebied is één van de oudste cultuurlandschappen van Europa. Dat wil zeggen dat het door mensenhanden in stand gehouden wordt. Dit maakt met name het Reitdiepdal ook ecologisch interessant en grote delen van de oevers van dit water zijn dan ook onderdeel van natuurgebieden beheerd door het Groninger Landschap. Wat het Reitdiep ook uniek maakt, is de vreemde mix van gegraven en natuurlijke delen van deze rivier, en de vage lijn tussen deze delen. Bezoekers van Garnwerd hoeven alleen maar de brug over te gaan en een korte wandeling richting het oosten te maken om dit te kunnen zien; hier liggen namelijk de brede meanders van het Oude Diepje, de vroegere loop van het Reitdiep en ook wel de Hoek (of de Garnwerderhoek) genoemd.

Loopt men het dorp uit richting het noorden, dan arriveert men in het dorp Winsum. Garnwerd is onderdeel van de gemeente Winsum, samen met elf andere dorpen. Winsum is een dorp met een kleine achtduizend inwoners, en is net als Garnwerd een beschermd dorpsgezicht. De gemeente Winsum is rustig, ruim, open, met wijde luchten, mooie natuur en toch dicht bij ‘Stad’, en Garnwerd past prima in dat plaatje.