De oude Sint-Ludgerkerk

7975761509_702385bd95Bovenop de wierde van Garnwerd bevindt zicht de Sint-Ludgerkerk. De kerk, gebouwd in laat-romaanse stijl, heeft een stevige zadeldaktoren en een vijfzijdig koor aan de oostkant. Dit koor, aan de achterkant van de kerk, is het oudste gedeelte en dateert uit het begin van de 13e eeuw. Het schip (de ‘romp’ van de kerk) werd gebouwd aan het einde van de 14e eeuw. De kerktoren is een stuk nieuwer; de oude toren stortte in 1738 in en werd in 1751 herbouwd. Rondom de kerk ligt een door een oud smeedijzeren hek omgeven kerkhof, met zerken die teruggaan tot de 16e eeuw.

De kerk is in veel opzichten nog in een zeer goede staat. In de zuidmuur bevindt zich een origineel glas-in-loodraam, en het torenuurwerk wordt al sinds 1640 gebruikt. Ook het interieur is het bekijken waard. Garnwerd is sinds de Reformatie een hervormde kerk. Verwacht dus geen fresco’s en heiligenbeelden; het interieur is licht en open, met kerkbanken en een preekstoel van donker hout.

De opdracht tot de bouw van het rijk versierde orgel werd gegeven in 1809 door C.J. Lewe, heer van Aduard. Het verhaal gaat dat het orgel oorspronkelijk bestemd was voor de Abdijkerk van Aduard, maar dat het schip dat het vervoerde bij Garnwerd in het ijs bleef steken. Lewe verkeerde in financiële problemen en was genoodzaakt het orgel dan maar aan Garnwerd te verkopen.

De patroonheilige van de kerk is Sint Ludger (of Liudger). Deze Friese missionaris wordt ook wel aangeduid als de ‘apostel der Groningers’. Nadat Bonifatius in 754 bij Dokkum werd vermoord, kreeg Liudger van keizer Karel de Grote de opdracht om de weerbarstige Groningers te bekeren. Hij slaagde daar goed in, en veel kerken in het noorden van Nederland zijn naar hem vernoemd.

De Sint-Ludgerkerk is al 800 jaar het centrum van Garnwerd, en een bezoek aan deze kerk mag op uw programma dan ook zeker niet ontbreken!